Przejdź do głównej zawartości

Przekaż darowiznę

KRS 0000270809
Czas czytania: 7 min

Endometrioza

Jak ją rozpoznać i jak o siebie zadbać?

Albicja – twórczyni i prowadząca kanał „W Krainie Składów”. Dziennikarka, absolwentka studiów podyplomowych z kosmetologii i dermokonsultantka.

„Badajcie się” – to słyszymy przy okazji kolejnych kampanii zdrowotnych. Ja się badałam, przez lata chodziłam do ginekologów, zadawałam pytania. Mimo to o endometriozie dowiedziałam się dopiero wtedy, gdy już potrzebowałam pilnej operacji. Dlatego, kiedy opowiadam o tej chorobie, chcę mówić również o tym, że też usłyszałam „taka twoja uroda”.

Przez około dziesięć lat nie wiedziałam, z czym się mierzę. Dziś chciałabym, żeby kobiety w podobnej sytuacji szybciej trafiały do odpowiednich specjalistów i nie zostawały z poczuciem, że „przesadzają”.

Kiedy warto pomyśleć o diagnostyce w kierunku endometriozy?

Endometrioza kojarzy się przede wszystkim z bolesnymi i obfitymi miesiączkami, ale objawów może być znacznie więcej. Może powodować ból podczas stosunku, problemy z wypróżnianiem, ból pleców, ciągłe zmęczenie czy wzdęcia. Część kobiet dowiaduje się o chorobie dopiero wtedy, gdy zaczyna szukać przyczyny trudności z zajściem w ciążę.

U każdej kobiety może to wyglądać inaczej, a czasem choroba nie daje żadnych wyraźnych sygnałów. Dlatego podczas wizyty warto mówić również o tych problemach, których na pierwszy rzut oka nie kojarzymy z miesiączką.

U mnie bóle brzucha pojawiły się już przy pierwszych miesiączkach. Widziałam, że przechodzę je zupełnie inaczej niż koleżanki. W gimnazjum pierwszy raz zemdlałam z bólu i pamiętam, jak bardzo się tego wstydziłam. „Zemdleć przez okres” brzmiało dla mnie tak krępująco, że nie chciałam nikomu o tym opowiadać.

Z wiekiem było coraz gorzej. W końcu ból stał się codziennością i potrafił nasilać się po jedzeniu czy podczas zwykłego spaceru. Do tego dochodziło ciągłe zmęczenie, które nie ustępowało nawet po długim śnie. Zasypiałam w szkole, później na uczelni, brakowało mi energii na codzienne obowiązki. Kiedy patrzyłam w lustro, to mimo niskiej wagi widziałam też odstający brzuszek. Dopiero po latach dowiedziałam się, że był to typowy „endo belly”.

Do kogo pójść i jak wygląda diagnostyka?

Moja najważniejsza rada – szukaj lekarza, który ma doświadczenie w rozpoznawaniu i leczeniu endometriozy. „Dobry ginekolog” to nie zawsze to samo co „dobry specjalista od endometriozy”. Może świetnie prowadzić ciążę czy leczyć infekcje, a jednocześnie nie rozpoznać zmian charakterystycznych dla tej choroby.

Diagnostyka zwykle zaczyna się od wywiadu i USG, a w niektórych przypadkach bardzo przydatny bywa również rezonans magnetyczny miednicy mniejszej. Co ważne, nawet prawidłowe wyniki tych badań nie wykluczają endometriozy! Dlatego tak ważne jest, żeby trafić do lekarza, który wie, czego szukać i pomoże Ci zaplanować dalsze leczenie.

Sama przez lata chodziłam do cenionych ginekologów, ale słyszałam jedynie, że mam „jakieś” torbiele, które powinny same się wchłonąć. Kiedy naciskałam na dodatkowe badania, usłyszałam nawet, że powinnam iść do psychiatry, a nie do ginekologa.

O endometriozie dowiedziałam się dopiero od ginekolożki specjalizującej się w tej chorobie. Pamiętam, jak podczas badania zapytała mnie: „Ale to panią nie boli?”. Porównała wtedy moje narządy do kokonu posklejanego zrostami. Powiedziała, że potrzebuję pilnej operacji, jednak nie mogła mi już bardziej pomóc. Trwała pandemia, a jej klinika działała w ograniczonym zakresie.

Leczenie – każda historia jest inna

Nie każda osoba z endometriozą będzie potrzebowała operacji. Leczenie może opierać się na odpowiednio dobranych lekach hormonalnych, a jeśli potrzebny jest zabieg, jego zakres też bywa różny. Dużo zależy od objawów, tego, gdzie znajdują się zmiany, a także od planów dotyczących ciąży.

I nie – ciąża nie leczy endometriozy. Wspominam o tym, bo wiele z nas słyszy „po ciąży pani przejdzie”, tymczasem sama choroba może utrudniać zajście w ciążę.

U mnie operacja była konieczna. Początkowo chciałam przejść ją na NFZ, jednak pandemia utrudniała leczenie – brakowało personelu, oddziały przekształcano w covidowe, trudno było też dostać się na badania potrzebne przed zabiegiem. Nie pomagało nastawienie lekarek, które wprost powiedziały mi, że „nikt nie będzie się ze mną cackał” i że założą mi stomię. Dla mnie, osoby, która boi się nawet pobierania krwi, usłyszenie czegoś takiego było koszmarem.

Zapadła więc decyzja o leczeniu prywatnym. Trafiłam do najlepszych ekspertów – panów Karmowskiego i Rubisza, którzy potraktowali mnie z szacunkiem i zrobili wszystko, żeby uratować moje jelita.

Operację mogliśmy opłacić dzięki zbiórce – byłam wtedy początkującą twórczynią i nie zarabiałam jeszcze jako influencerka. Pomoc ludzi miała ogromne znaczenie i do dziś jestem im niesamowicie wdzięczna.

Co może pomóc na co dzień?

Poza leczeniem warto szukać sposobów, które ułatwiają codzienne życie z endometriozą. Dla mnie szczególnie ważne były:

Dieta przeciwzapalna. Warto ograniczać słodycze i żywność wysokoprzetworzoną, a częściej sięgać po warzywa, owoce, ryby czy chude mięso. Przy endometriozie często pojawiają się też problemy jelitowe i tzw. „endo belly”, dlatego warto obserwować, po jakich produktach czujemy się lepiej, a po jakich gorzej.

Fizjoterapia uroginekologiczna. Może pomóc zarówno przed operacją, jak i po niej. Pomaga ograniczać ból, rozluźniać nadmiernie napięte mięśnie dna miednicy i stopniowo wracać do aktywności. Mnie bardzo pomogła też tzw. joga hormonalna. Dzięki niej mogłam się rozluźnić i choć trochę odpocząć od bólu.

Grupy wsparcia. Powstaje coraz więcej fundacji i grup dla kobiet z endometriozą, nawet na Facebooku. Można tam wymieniać się doświadczeniami, pytać o polecanych specjalistów z całej Polski czy dowiadywać się o nowych możliwościach leczenia. Sama właśnie z takich grup dowiedziałam się o fizjoterapii pooperacyjnej!

Pomoc psychologiczna. Przewlekły ból, stres i niepewność potrafią naprawdę przytłoczyć. Sama przed operacją nie wiedziałam, co mnie czeka. Ryzyko założenia stomii było u mnie bardzo duże, więc chciałam przygotować się również na taką możliwość. Nie chciałam obudzić się po operacji ze stomią i wpaść w panikę. Dzięki psychologowi łatwiej było mi oswoić ten lęk i zaakceptować różne scenariusze.

„Kobiety się nie badają”. To dość emocjonalne, ale chcę aby wybrzmiało.

Często słyszymy, że kobiety za późno zgłaszają się do lekarza i przez to choroby są wykrywane w zaawansowanym stadium. Za rzadko jednak pada przy tym pytanie, co działo się podczas wcześniejszych wizyt? Ja się badałam i nie otrzymałam pomocy. Zgłaszałam objawy, szukałam kolejnych specjalistów… A później I tak usłyszałam, że to ja zaniedbałam zdrowie!

Podobną historię ma za sobą moja siostra. Podczas samobadania wyczuła guza i od razu zgłosiła się do lekarza. Jeden sugerował, że może się uderzyła, bo „rak przecież nie boli”. Inny odsyłał ją do większego miasta. Kiedy kolejnemu powiedziała, że guzek boli i rośnie, usłyszała, że zajmują się tam poważnymi przypadkami, a ona może sobie przyłożyć lód.

Guz okazał się rakiem, a siostra przeszła mastektomię. Więc co by się stało, gdyby nie dociekała?

Nasze hisotrie nie były ani moim, ani jej zaniedbaniem. Obie szukałyśmy pomocy i obie musiałyśmy być uparte, żeby ją uzyskać. Miałyśmy coś jeszcze – wsparcie bliskich, możliwość skorzystania z prywatnych wizyt czy wzięcia wolnego dnia w pracy, żeby pojechać na badania. Mogłyśmy szukać kolejnych lekarzy. Do skutku.

A co z kobietą, która nie ma pieniędzy na prywatną konsultację, albo jest wykluczona komunikacyjnie i nie może wyjechać do większego miasta. A ile kobiet po kolejnej odmowie zwyczajnie nie ma już siły próbować? Czy im też powiemy później, że za mało o siebie dbały?

Chcę, żeby kobiety się badały i mówiły o swoich dolegliwościach bez wstydu, ale skoro zachęcamy je, żeby zgłaszały się do lekarza, to powinny otrzymać tam pomoc! Nie powinny być zmuszone do przekonywania kolejnych lekarzy, że naprawdę je boli. Od lekarzy oczekuję, że będą nas słuchać i szukać przyczyny objawów, a kiedy nie potrafią pomóc, skierują do kogoś, kto się na tym zna.

Dlatego zanim kolejna kobieta usłyszy, że przyszła za późno, chciałabym, żeby ktoś zapytał ją, ile razy przychodziła wcześniej i nikt jej nie pomógł.

Ten artykuł jest dostępny w Biuletynie “Widzialni z Fundacją Avalon” w którym znajdziesz wiele ciekawych artykułów i informacji. Zapraszamy do pobrania i przeczytania listopadowego numeru!


państwowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych

Biuletyn „Widzialni z Fundacją Avalon” powstaje dzięki dofinansowaniu
Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych PFRON

Powiązane artykuły