„Epoka (nie)dostępności” Fundacji Avalon i Muzeum Narodowego w Krakowie z nagrodą Sybilla 2025 w kategorii Edukacja

Wystawa „Epoka (nie)dostępności”, przygotowana przez Fundację Avalon we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie oraz Agencją Nie Do Ogarnięcia, została nagrodzona statuetką Sybilla 2025 w kategorii Edukacja. Sybilla to jedno z najważniejszych wyróżnień w polskim muzealnictwie. Przyznawane jest przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Narodowym Instytutem Muzeów w Konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku tym projektom, które wyznaczają wysokie standardy działalności muzealnej i społecznej.

W poniedziałek, 25 maja 2026 r., w Dworze Artusa w Gdańsku podczas uroczystej gali Muzeum Narodowe w Krakowie oraz Fundacja Avalon zostały uhonorowane w 46 Konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla 2025. Nagrodę w kategorii Edukacja otrzymał projekt „Epoka (nie)dostępności: od wykluczenia do świata bez barier”, będący przykładem edukacji poprzez interwencję artystyczną i kampanię społeczną.

Prestiżowe wyróżnienie dla polskich muzeów

Sybilla to prestiżowy ogólnopolski konkurs poświęcony najważniejszym przedsięwzięciom muzealnym, organizowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Narodowym Instytutem Muzeów. Od lat uznawany jest za jedną z najwyższych form docenienia osiągnięć polskich muzeów i osób tworzących projekty muzealne. Konkurs promuje najlepsze wzory działalności muzealnej oraz pokazuje kierunki rozwoju muzeów w Polsce.

Walka z wykluczeniem inspirowana prawdziwymi historiami

Wystawa „Epoka (nie)dostępności: od wykluczenia do świata bez barier” była częścią ogólnopolskiej kampanii społecznej Fundacji Avalon „Epoka Dostępności”. Jej celem było zwrócenie uwagi na bariery, których osoby z niepełnosprawnościami doświadczają w codziennym życiu – nie tylko w przestrzeni architektonicznej, ale także w komunikacji, designie, technologii, edukacji, systemie wsparcia, pracy i relacjach społecznych.

Ekspozycja prezentowana w Muzeum Narodowym w Krakowie wykorzystywała język sztuki, interwencji artystycznej i edukacji społecznej, aby pokazać, że brak dostępności nie jest abstrakcyjnym problemem, lecz realnym doświadczeniem milionów osób. Złożona była z 11 obiektów odzwierciedlających uniwersalne doświadczenia, za którymi stały konkretne opowieści konkretnych bohaterów i bohaterek ekspozycji. Jednocześnie wystawa podkreślała, że dostępność wpływa na jakość życia całego społeczeństwa – niezależnie od wieku, sprawności czy sytuacji życiowej.

Dostępność fundamentem równych szans

Nagroda Sybilla 2025 w kategorii Edukacja potwierdza znaczenie działań, które łączą kulturę, edukację społeczną i perspektywę osób z niepełnosprawnościami. Dla Fundacji Avalon to szczególne wyróżnienie, ponieważ projekt „Epoka (nie)dostępności” pokazuje, że dostępność powinna być traktowana jako fundament projektowania przestrzeni, usług, komunikacji i instytucji publicznych.

„Ta nagroda jest dla nas ogromnym wyróżnieniem, ale też zobowiązaniem. „Epoka (nie)dostępności” powstała po to, aby pokazać, że bariery nie są problemem jednostek – są efektem decyzji projektowych, społecznych i systemowych wpływających na życie nas wszystkich. Cieszymy się, że temat dostępności został doceniony w tak prestiżowym konkursie. To dowód, że kultura nie tylko może, ale wręcz powinna być miejscem dialogu, wymiany doświadczeń, ale i presji oraz realnej zmiany społecznej” – mówi Helena Szczuka-Kalenský, kierowniczka działu komunikacji i promocji Fundacji Avalon, koordynatorka projektu.

Ekspozycja wystawy: od Muzeum w Krakowie po Sejm RP

Wystawa Epoka (nie)Dostępności: od wykluczenia do świata bez barier” stanowiła część ogólnopolskiej kampanii społecznej „Epoka Dostępności”, przeprowadzonej w 2025 roku przez Fundację Avalon dzięki dofinansowaniu ze środków PFRON. Wystawa eksponowana była także w bydgoskich Młynach Rothera oraz Galerii Winda Kieleckiego Centrum Kultury. W maju 2026 r. ekspozycja zdjęć z wystawy odwiedziła Sejm RP.

Nagrody w poszczególnych kategoriach otrzymali:

• Konserwacja i ochrona dziedzictwa kultury: Muzeum Narodowe w Poznaniu (za projekt: Ulec złudzeniu. Badania i konserwacja obrazu „Targ na jarzyny na placu Żelaznej Bramy w Warszawie”)

• Edukacja: Muzeum Narodowe w Krakowie, Fundacja AVALON – Bezpośrednia Pomoc Niepełnosprawnym, Agencja Nie Do Ogarnięcia (za projekt: Epoka (nie)dostępności: edukacja poprzez interwencję artystyczną i kampanię społeczną)

• Projekty naukowo-badawcze: Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (za projekt: M.S. Piłsudski – badanie strat wojennych)

• Nowe i zmodernizowane wystawy stałe: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie (za wystawę: Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne)

• Wystawy czasowe: Muzeum Zamkowe w Malborku (za wystawę: HOŁD 500. Historia – Kultura – Pamięć)

• Inwestycje: Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni (za projekt: ORP Sokół – adaptacja do funkcji muzealnej)

Grand Prix:

• Muzeum Zamkowe w Malborku (za wystawę: HOŁD 500. Historia – Kultura – Pamięć)

Nagrody specjalne:

• Muzeum Powstania Warszawskiego (za wydarzenie: Warszawiacy śpiewają (nie) zakazane piosenki)

• Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Poznaniu (za projekt: Chełmoński. Projekt interdyscyplinarny. Projekt badawczo konserwatorski-wystawienniczy, związany z przygotowaniem wystaw Józefa Chełmońskiego (1849–1914))

Nagroda publiczności:

• Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki / Międzymurze. Podziemia Wawelu

O Fundacji Avalon:

Fundacja Avalon jest jedną z największych organizacji pozarządowych w Polsce pomagających osobom z niepełnosprawnościami i przewlekle chorym. Fundacja oferuje pomoc potrzebującym w obszarze finansowym, a także prowadzi szereg programów społecznych i edukacyjnych mających na celu zmianę postrzegania osób z niepełnosprawnościami w polskim społeczeństwie.

Ten artykuł jest dostępny w Biuletynie „Widzialni z Fundacją Avalon” w którym znajdziesz wiele ciekawych artykułów i informacji. Zapraszamy do pobrania i przeczytania lipcowego numeru!

Przeczytaj lipcowy numer (PDF; 5MB)