Polityka zapobiegania wykorzystywaniu seksualnemu i nadużyciom na tle seksualnym

§ 1 Definicje kluczowe

1. „Beneficjent” – każda osoba korzystająca ze wsparcia Fundacji.
2. „Fundacja” – Fundacja Avalon – Bezpośrednia Pomoc Niepełnosprawnym zarejestrowana w Warszawie przy ul. Żegańskiej 21/23 (04-713 Warszawa) oraz w Rejestrze Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych  i Zawodowych, Fundacji oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej, jak również w Rejestrze Przedsiębiorców, prowadzonych przez Sąd Rejonowy dla  m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000270809, NIP: 9522021000.
3. Członkowie personelu Fundacji – pracownicy Fundacji, współpracownicy, wolontariusze, stażyści, osoby na umowach cywilnoprawnych (niezależnie od ich roli lub rodzaju umowy oraz każdej osoby pracującej w jej imieniu.)
4. „Przemoc” – środek kontroli i opresji; może obejmować użycie siły psychicznej, społecznej lub ekonomicznej, przymus lub nacisk, a także wyrządzanie krzywdy fizycznej. Może ona przyjąć formę jawnego ataku fizycznego czy grożenia komuś lub pozostać w ukryciu, przybierając formę zastraszenia, groźby, prześladowania, wprowadzania w błąd lub innych sposobów wywierania nacisku psychicznego lub społecznego. Osoba, której dosięga przemoc, jest zmuszona do postępowania zgodnie z oczekiwaniami oprawcy lub działania wbrew swojej woli ze strachu. Zalicza się do niej m.in. przemoc na tle płciowym, wykorzystywanie seksualne, przemoc seksualną etc. 
5. „Wyzyskiwanie seksualne” – oznacza wykorzystywanie (rzeczywiste lub jego usiłowanie) bezbronnej czy słabszej pozycji, zróżnicowanej władzy lub zaufania do celów seksualnych, w tym między innymi czerpanie korzyści finansowych, społecznych lub politycznych z wykorzystywania seksualnego innej osoby. 
6. „Wykorzystywanie seksualne” – oznacza rzeczywistą lub zagrażającą fizyczną ingerencję o charakterze seksualnym, z użyciem siły lub w nierównych lub przymusowych warunkach.
7. „Molestowanie seksualne” – każde inne niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności tej osoby.  W szczególności stworzenie wobec niej zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery. Na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy. Definiowane również jako każde niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym, takie jak propozycja kontaktu seksualnego, żądanie czy prośba przysługi seksualnej, werbalne lub fizyczne zachowanie bądź gest o charakterze seksualnym. 
8. „Formy przemocy seksualnej i przemocy na tle płciowym” – lista ta jest katalogiem otwartym; jej akty zostały ujęte w ramach pięciu kategorii: przemoc seksualna, przemoc fizyczna, przemoc emocjonalna i psychiczna, przemoc społecznoekonomiczna. 
9. „Osoba doświadczona przemocą” wskazuje na jednostki (ewentualnie grupy), które ucierpiały z powodu przemocy m.in. przemocy seksualnej i przemocy na tle płciowym. 
10. „Przypadek przemocy” – akt lub szereg aktów wyrządzenia krzywdy przez sprawcę lub grupę sprawców określonej osobie lub grupie osób. Może obejmować zarówno jednokrotne, jak i wielokrotne akty przemocy dokonywane w określonym czasie,  o zróżnicowanym trwaniu: kilka minut, godzin, dni lub całe życie.
11. „SEA” to skrót z nazewnictwa angielskiego Sexual Exploitation and Abuse wyzyskiwanie i wykorzystywanie seksualne wynikające z nadużycia władzy, zaufania lub zależności. Obejmuje to zarówno przemoc seksualną, jak i oferowanie korzyści w zamian za akty seksualne.
12. „PSEA” to skrót z nazewnictwa angielskiego Protection against Sexual Exploitation and Abuse oznaczający Ochronę przed Wyzyskiwaniem i  Wykorzystywaniem  seksualnym.
13. „Platforma e-lerningowa Agora” to internetowa platforma edukacyjna opracowana przez UNICEF, służąca do nauki i rozwoju zawodowego w sektorze humanitarnym i rozwojowym.
14. „Zasady Victim Assistance Protocol” Protocol Provision of assistance to victims to standardy udzielania pomocy osobom poszkodowanym, oparte na godności, dobrowolności, poufności i bezpieczeństwie. Wszelkie działania podejmowane są za zgodą osoby doświadczonej przemocy, z poszanowaniem jej decyzji i prywatności.
15. „Zgoda” następuje wtedy, gdy jednostka dokonuje świadomego wyboru, zgadzając się dobrowolnie i bez przymusu na zrobienie czegoś. Nie można mówić o zgodzie, gdy ktoś zgadza się na coś pod wpływem gróźb, użycia siły lub innych form przymusu, uprowadzenia, wprowadzenia w błąd lub błędnej interpretacji. Stosowanie gróźb lub obietnic zapewnienia korzyści w celu uzyskania zgody także stanowi nadużycie władzy; żadne porozumienie osiągnięte w taki sposób nie może być uznane za zaakceptowane świadomie. Zgody nie może wyrazić też osoba, która jest nieprzytomna, jest pod wpływem substancji psychoaktywnych. O zgodzie nie może być mowy także  w przypadku, gdy jednostka nie osiągnęła określonego Prawem (ustawowego) wieku, który umożliwia samodzielne wyrażanie zgody lub jest osobą ubezwłasnowolnioną.
16. Dziecko – każda osoba do ukończenia 18 roku życia, zgodnie z polskim ustawodawstwem.
17. Krzywdzenie dziecka – popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę Dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym Członka Personelu lub zagrożenie dobra Dziecka, w tym jego zaniedbywanie.
18. Sygnalista – osoba dokonującą zgłoszenia przypadków przemocy i nadużyć na zasadach określonych w Polityce.

§ 2 Informacje ogólne

1. Wszystkie dzieci oraz osoby dorosłe szczególnie narażone lub zagrożone, niezależnie od wieku, poziomu sprawności, pochodzenia etnicznego, religii, światopoglądu, płci, orientacji psychoseksualnej, tożsamości czy statusu społeczno-ekonomicznego, mają prawo do ochrony przed  wyzyskiwaniem i wykorzystywaniem seksualnym, nadużyciami, zaniedbaniem i wyzyskiem. Dobro oraz interesy tych osób są najważniejsze i powinny być priorytetem we wszystkich okolicznościach.
2. Fundacja jest świadoma, że dzieci i dorośli mogą znajdować się w szczególnie trudnych sytuacjach, takich jak niepełnosprawność, wymuszone przesiedlenie, ubezwłasnowolnienie i inne – lista ta jest katalogiem otwartym. Fundacja ma obowiązek dbać o dobro tych osób i chronić je przed zagrożeniami.
3. Wszystkie osoby reprezentujące Fundację, w tym pracownicy, współpracownicy, wolontariusze, stażyści, osoby na umowach cywilnoprawnych, a także Beneficjenci mają obowiązek zgłaszania wszelkich niepokojących sytuacji, które zostały im przekazane, zgodnie z Polityką. Mogą to być obawy dotyczące potencjalnie niewłaściwego zachowania osób związanych z Fundacją wobec Beneficjentów, a ponadto ryzyko potencjalnych niewłaściwych zachowań Beneficjentów wobec Członków Personelu Fundacji. 
4. Polityka została stworzona na podstawie zasad zawartych w Biuletynie Sekretarza Generalnego z dnia 9.10.2003 r. Biuletyn Sekretarza Generalnego (2003) („Specjalne środki ochrony przed wyzyskiwaniem i wykorzystywaniem seksualnym” (ST/ SGB/2003/13) („Biuletyn SG”).

§ 3 Zasady polityki

1. Fundacja ustanawia politykę zerowej tolerancji dla wyzyskiwania, wykorzystywania i molestowania seksualnego. Polityka dotyczy Członków personelu, Beneficjentów, Sygnalistów, a także relacji między nimi. Zabronione są molestowanie oraz wyzyskiwanie i wykorzystywanie seksualne.
2. Niezależnie od tego, czy osoby pełnią obowiązki służbowe, czy nie, zasady niniejszej polityki powinny być przestrzegane w każdej sytuacji.
3. Wyzyskiwanie, wykorzystywanie i molestowanie seksualne stanowią poważne naruszenia, skutkujące działaniami dyscyplinarnymi, w tym możliwością natychmiastowego rozwiązania stosunku pracy/współpracy, lub tymczasowym, czy też trwałym zawieszeniem udziału  w projektach Fundacji.
4. Zabronione są wszelkie czynności seksualne z udziałem osób do 18 roku życia.
5. Wymiana pieniędzy, zatrudnienia, towarów lub usług na usługi seksualne, w tym przysługi seksualne lub inne formy upokarzającego, poniżającego lub wyzyskującego zachowania jest zabroniona. Dotyczy to również wymiany za pomoc należną beneficjentom.
6. Wszelkie relacje seksualne między członkami personelu a beneficjentami pomocy lub innymi szczególnie narażonymi członkami społeczności lokalnej, które wiążą się z niewłaściwym wykorzystaniem rangi lub stanowiska, są zabronione. Takie relacje podważają wiarygodność działań pracowników humanitarnych i zasady etyczne, na których się one opierają.
7. Wszelkie podejrzenia dotyczące wyzyskiwania lub wykorzystania seksualnego należy niezwłocznie zgłosić zgodnie z procedurami zawartymi w Kodeksie Postępowania, który stanowi Załącznik  nr 1 do Polityki.
8. Członkowie personelu Fundacji są zobowiązani do tworzenia i utrzymywania środowiska, które zapobiega wykorzystywaniu seksualnemu i nadużyciom. Członkowie Zarządu wraz  z Kadrą Kierowniczą ma szczególną odpowiedzialność za modelowanie właściwego zachowania oraz wspieranie i rozwijanie systemów, które utrzymują zdrowe środowisko pracy.
9. Przyjęte przez Fundacje procedury oraz dokumenty programowe są zgodne z zasadami Polityki.

§ 4 HR oraz bezpieczna rekrutacja

1. Fundacja przyjmuje, iż każdy Członek personelu:

• Zostanie weryfikowany w dostępnych rejestrach – Krajowym rejestrze karnym ministerstwa sprawiedliwości oraz rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym (składającym się z rejestru publicznego i rejestru z dostępem ograniczonym).
• Fundacja jest świadoma, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. O przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępstwami na tle seksualnym (dz. U. 2016 poz. 862 z późn. zm.), w przypadku zatrudniania lub dopuszczania osób do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi (np. Wyjazdy na ferie zimowe, agroturystyka, obozy jeździeckie) pracodawca lub inny organizator w zakresie takiej działalności ma obowiązek sprawdzenia, czy dane zatrudnianej lub dopuszczanej osoby są zamieszczone w rejestrze z dostępem ograniczonym,
• Złoży oświadczenie o zapoznaniu się z procedurami PSEA zgodne z wzorem, który stanowi Załącznik nr 2 do Polityki. 
• Złoży oświadczenie o braku zarzutów SEA zgodne z wzorem, który stanowi Załącznik nr 3 do Polityki.

§ 5 Ochrona dzieci 

1. W Fundacji Avalon wprowadzono Politykę oraz Procedury Ochrony Dzieci Przed Krzywdzeniem, które obejmują następujące elementy:
   • Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki krzywdzenia dzieci – procedury mające na celu identyfikację oraz odpowiednią reakcję na sytuacje mogące prowadzić do krzywdzenia dzieci.
   • Procedury interwencji w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dziecka – szczegółowe działania podejmowane w sytuacji, gdy istnieje ryzyko naruszenia bezpieczeństwa dziecka.
   • Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dziecka – regulacje dotyczące ochrony prywatności, w tym wizerunku i danych osobowych dzieci.
   • Zasady bezpiecznej rekrutacji personelu – procedury rekrutacyjne mające na celu zapewnienie, że wszyscy pracownicy, wolontariusze i współpracownicy spełniają odpowiednie standardy bezpieczeństwa.
   • Zasady bezpiecznych relacji personel-dziecko oraz dziecko-dziecko – wytyczne dotyczące utrzymywania bezpiecznych i odpowiednich interakcji zarówno między personelem a dziećmi, jak i między dziećmi nawzajem.
   • Karta interwencji – narzędzie służące do dokumentowania i podejmowania działań interwencyjnych w sytuacjach zagrożenia dziecka.
2. Polityka Ochrony Dzieci ma na celu zapewnienie najwyższych standardów ochrony dzieci i zapobieganie wszelkim formom ich krzywdzenia, a jej założenia są komplementarne  z Polityką PSEA.

§ 6 Obowiązkowe szkolenia dla Członków personelu Fundacji

1. Fundacja zapewnia szkolenia dla Członków personelu w zakresie PSEA i stosowania odpowiednich procedur, celem podnoszenia świadomości obowiązujących zasad – poprzez platformę e-lerningową UNICEF Agora – Wstęp (zapobieganie wyzyskowi seksualnemu i nadużyciom seksualnym)
2. Członkowie personelu Fundacji są zobowiązani do odbycia szkolenia na platformie e-learningowej UNICEF Agora raz do roku. Ukończenie szkolenia jest udokumentowane i potwierdzane certyfikatem.

§ 7 Zgłoszenie incydentów i pomoc

1. Każda osoba – Beneficjent, Członek personelu Fundacji (który również może być ofiarą nadużyć), osoba niezwiązana z Fundacją oraz świadek nadużycia lub ktoś podejrzewający nadużycie – ma prawo zgłosić nadużycie oraz wyzyskiwanie  i wykorzystywanie seksualne w sposób anonimowy, bezpieczny i poufny.
2. Wszyscy mają możliwość zgłoszenia nadużycia, a zgłoszenia są traktowane poważnie  i zgodnie z odpowiednimi procedurami.
3. Fundacja przyjmuje zgłoszenia dotyczące Beneficjentów oraz Członków personelu. Jeśli sprawa bezpośrednio nie dotyczy działalności Fundacji, będzie ona przekierowana do odpowiednich instytucji, uwzględniając jej temat.
4. W przypadku spraw dotyczących działalności Fundacji, Zespół ds. PSEA rozpocznie dochodzenie wewnętrzne. Informacja o składzie Zespołu PSEA znajduje się w Załączniku nr 1 – Kodeks Postępowania.
5. Kodeks postępowania, który stanowi Załącznik nr 1 do Polityki, powinien być ściśle przestrzegany przez Zespół ds. PSEA. Postępując zgodnie z Kodeksem należy zachować szczególną ostrożność w odniesieniu do prawa jednostki do bezpieczeństwa, poufności, przejrzystości oraz dostępności.
6. Kanały zgłaszania są dostosowane do potrzeb dzieci, dorosłych oraz osób z niepełnosprawnościami i są następujące: 
   • Skrzynki mailowe [email protected] (dla zgłoszeń, dotyczących osób dorosłych) oraz [email protected] (dla zgłoszeń, dotyczących dzieci). Zgłoszenia przyjmowane są w trybie ciągłym. Fundacja dokłada wszelkich starań by odpowiedzieć na zgłoszenie w jak najszybszym terminie.
   • Formularz na stronie internetowej Fundacji. Zgłoszenia przyjmowane są w trybie ciągłym. Fundacja dokłada wszelkich starań by odpowiedzieć na zgłoszenie w jak najszybszym terminie.
   • Osobiście do Zespołu ds. PSEA w Fundacji pod adresem ul. Domaniewska 50A, 02-672 Warszawa w każdy wtorek (za wyjątkiem dni ustawowo wolnych od pracy) w godzinach 9:00 – 15:00. W tym przypadku należy zgłosić się na Recepcję Fundacji i poinformować o chęci rozmowy z członkiem Zespołu ds. PSEA.
   • Telefonicznie pod numerem telefonu +48 790 644 333 (od poniedziałku do piątku w godz. 8:00 – 16:00).
7. Ścieżka zgłaszania jest jasna, znana i dostępna dla wszystkich. Zgłoszenie przypadków przemocy oraz nadużyć odbywa się z zachowaniem zasady poufności.
8. Fundacja przyjmuje poniższe formy pomocy osobom doświadczonym przemocą, zgodnie z zasadami Victim Assistance Protocol, zapewniając wsparcie oparte na godności, bezpieczeństwie, dobrowolności oraz poszanowaniu wyboru osoby poszkodowanej. Decyzję o poszczególnych formach wsparcia podejmuje Zespół ds. PSEA w porozumieniu z Zarządem Fundacji Avalon:
   • Nieformalne – udzielenie pierwszej pomocy psychologicznej z poszanowaniem prywatności i bez wywierania presji na dalsze kroki;
   • Formalne – zgłoszenie do odpowiednich służb oraz instytucji wszelkich form przemocy seksualnej i przemocy na tle płciowym, wyłącznie za zgodą osoby doświadczonej przemocy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa;Informacyjne – przekazanie informacji o dostępnych formach wsparcia, w tym kontaktach do specjalistycznych poradni, ośrodków interwencji kryzysowej, ośrodków pomocy społecznej, organizacji pozarządowych oraz telefonów zaufania;
   • Specjalistyczne – pomoc psychologiczna i/lub prawna, organizowana bezpośrednio przez Fundację lub poprzez skierowanie do odpowiednich instytucji partnerskich;
9. Wszystkie działania pomocowe podejmowane są wyłącznie za zgodą osoby poszkodowanej, z zachowaniem poufności jej danych i sytuacji, zgodnie z zasadami dobrowolności i ochrony prywatności.
10. Każda osoba, dorosła czy dziecko otrzyma równą pomoc i wsparcie, dostosowana do indywidualnych potrzeb, na podstawie zgody osoby pokrzywdzonej, zgodnie z podejściem skoncentrowanym na osobie pokrzywdzonej.
11. W przypadku, gdy osobą pokrzywdzoną jest dziecko, wymagana jest zgoda opiekuna na udzielenie pomocy. Przypadki przemocy stosowane wobec osób małoletnich  podlegają obowiązkowemu zgłaszaniu do organów ściągania, zgodnie z procedurą zawartą w Polityce Ochrony Dzieci.
12. Osoby doświadczone przemocą mają równe prawa i są traktowane sprawiedliwie, bez względu na płeć, wiek, kolor skóry, wyznanie, narodowość czy orientację seksualną etc.
13. Czas na przeprowadzenie dochodzenia wewnętrznego w Fundacji wynosi 30 (słownie: trzydzieści) dni kalendarzowych liczonych od dnia następnego po wpłynięciu zgłoszenia. W uzasadnionych przypadkach czas ten może być wydłużony – w tej sytuacji Fundacja poinformuje wszystkie strony.
14. W sprawach objętych niniejszą Polityką, mają zastosowanie właściwe przepisy prawa polskiego.

§ 8 Ochrona przed działaniami odwetowymi

1. Fundacja dokłada wszelkich starań, by żadna osoba zgłaszająca przypadki przemocy, jak również osoba doświadczona przemocą, nie poniosła żadnych negatywnych konsekwencji ani nie była narażona na działania odwetowe.
2. Fundacja podejmuje wszelkie niezbędne środki w celu ochrony osób zgłaszających przypadki przemocy, nadużyć lub naruszeń, jak również osób doświadczonych przemocą, przed jakąkolwiek formą odwetu. Obejmuje to w szczególności:
   • Zachowanie poufności tożsamości osoby zgłaszającej i poszkodowanej na wszystkich etapach postępowania;
   • Wyciąganie konsekwencji służbowych wobec osób podejmujących działania odwetowe;
   • Dostęp do wsparcia psychologicznego i prawnego dla osób, które obawiają się działań odwetowych lub ich doświadczyły;
   • W uzasadnionych przypadkach Fundacja może rozważyć dostosowanie warunków pracy, takich jak zakres obowiązków lub środowisko pracy, jeśli jest to niezbędne ze względu na bezpieczeństwo lub dobrostan psychiczny osoby zgłaszającej lub doświadczonej przemocą.
3. Wszelkie przypadki podejrzenia odwetu są traktowane poważnie i mogą zostać zgłoszone do wyznaczonego członka Zespołu ds. PSEA lub kierownictwa Fundacji.

Załączniki