Proprioceptywne torowanie nerwowo-mięśniowe (PNF)

Proprioceptywne torowanie nerwowo-mięśniowe (PNF – Proprioceptive Neuromuscular Facilitation) jest metodą fizjoterapeutyczną stosowaną u pacjentów dorosłych, opartą na pracy z naturalnymi wzorcami ruchu oraz mechanizmami kontroli nerwowo-mięśniowej. Podejście to zakłada, że sposób poruszania się wynika ze współdziałania układu nerwowego, mięśni oraz bodźców czuciowych docierających z ciała.

Metoda PNF traktowana jest jako koncepcja terapeutyczna, w której ruch analizowany jest całościowo – z uwzględnieniem stabilizacji, koordynacji oraz relacji pomiędzy poszczególnymi segmentami ciała.

Na czym polega proprioceptywne torowanie nerwowo-mięśniowe?

W terapii z wykorzystaniem PNF praca terapeuty koncentruje się na analizie i wspieraniu sposobu wykonywania ruchów w trzech płaszczyznach, z zachowaniem ich funkcjonalnego charakteru. Ruchy te odzwierciedlają złożone czynności dnia codziennego, takie jak zmiana pozycji, sięganie czy przemieszczanie się.

W trakcie terapii wykorzystywane są m.in.:

• bodźce czucia głębokiego (proprioceptywne),
• opór manualny dostosowany do możliwości pacjenta,
• prowadzenie ruchu w określonych wzorcach,
• sygnały dotykowe i werbalne wspierające organizację ruchu.

Zakres ćwiczeń oraz sposób ich prowadzenia są każdorazowo dostosowywane do aktualnego stanu pacjenta oraz jego możliwości funkcjonalnych.

Metoda PNF – zastosowanie w rehabilitacji dorosłych

Metoda PNF bywa uwzględniana w rehabilitacji dorosłych pacjentów o zróżnicowanych potrzebach funkcjonalnych. Może być rozważana w pracy z osobami, u których występują:

• trudności w kontroli i koordynacji ruchu,
• ograniczenia w wykonywaniu codziennych czynności,
• zaburzenia stabilizacji i równowagi,
• zmiany w zakresie postawy ciała.

PNF znajduje zastosowanie m.in. w rehabilitacji pacjentów:

• z problemami o charakterze neurologicznym,
• z dolegliwościami ortopedycznymi,
• po urazach,
• doświadczających ograniczeń ruchomości związanych z długotrwałym brakiem aktywności fizycznej.

U części pacjentów w trakcie terapii mogą być obserwowane zmiany w sposobie wykonywania ruchów, płynności przejść pomiędzy pozycjami czy zaangażowaniu określonych grup mięśniowych. Charakter tych obserwacji pozostaje indywidualny i zależny od przebiegu procesu rehabilitacji.

Sytuacje wymagające indywidualnej oceny

W metodzie PNF kluczową rolę odgrywa aktywny udział pacjenta w terapii oraz jego zdolność do reagowania na bodźce ruchowe i oporowe. Indywidualnej oceny wymagają sytuacje, w których występują trudności w kontroli ruchu, znaczne ograniczenia tolerancji wysiłku lub nasilone dolegliwości bólowe mogące wpływać na bezpieczeństwo wykonywania ćwiczeń. Zakres, forma oraz tempo pracy są każdorazowo dostosowywane do aktualnych możliwości funkcjonalnych pacjenta.

Źródła:

Oficjalna strona IPNFA Polska www.ipnfa.pl

Skrypt kursu podstawowego PNF