Mimo najlepszych chęci wciąż oceniamy, zamiast rozumieć. Pół miliona dzieci w centrum nowej kampanii społecznej
Pół miliona neuroatypowych dzieci codziennie próbuje odnaleźć swój rytm w polskich szkołach. Mimo najlepszych chęci dorośli nie zawsze wiedzą, jak je zrozumieć i wspierać. Z inicjatywy Kaufland Polska, we współpracy z Fundacją Avalon i Vito Bambino, rusza ogólnopolska kampania społeczna, której sercem jest bezpłatny Pomarańczowy Telefon Wsparcia. Z wiedzy ekspertów mogą skorzystać rodzice dzieci neuroatypowych i neurotypowych, nauczyciele oraz dyrektorzy szkół.
Neuroatypowość to określenie różnych sposobów funkcjonowania i przetwarzania informacji przez mózg. Może dotyczyć m.in. osób w spektrum autyzmu, z ADHD, dysleksją czy zespołem Tourette’a. Dla dziecka może oznaczać inny sposób odbierania bodźców, regulowania emocji, koncentracji czy komunikowania swoich potrzeb. Nie zawsze jest widoczna na pierwszy rzut oka i nie każde neuroatypowe dziecko ma formalną diagnozę lub orzeczenie. W polskich szkołach może uczyć się nawet pół miliona takich dzieci* – więcej niż wynosi liczba mieszkańców Lublina, Szczecina czy Gdańska. Tymczasem 43 proc. rodziców** nie wie o obecności dzieci neuroatypowych w szkołach publicznych lub uważa ją za zjawisko rzadkie i wyjątkowe. Kiedy brakuje wiedzy, łatwo zobaczyć „niegrzeczność” zamiast przeciążenia czy „problem” zamiast dziecka potrzebującego zrozumienia i wsparcia.
Kiedy brakuje wiedzy, pojawia się lęk i wykluczenie
Badanie „Wiele rytmów w jednej szkole – raport o doświadczeniach i podejściu rodziców do neuroatypowości w placówkach edukacyjnych”, przeprowadzone na zlecenie Kaufland
Polska i Fundacji Avalon przez ARC Rynek i Opinia, pokazuje, że otwartości na wspólną naukę nadal towarzyszą obawy i stereotypy. 63 proc. rodziców dzieci neurotypowych** w różnym stopniu obawia się większej liczby trudnych lub nieprzewidzianych zachowań i konfliktów w neuroróżnorodnej klasie. Z kolei 47 proc. rodziców dzieci neuroatypowych** przynajmniej raz spotkało się z presją, by przenieść dziecko do innej klasy lub szkoły.
Pełny raport, szerzej pokazujący doświadczenia, wiedzę i postawy rodziców wobec neuroróżnorodności w szkołach, zostanie opublikowany 22 października na stronie głównej kampanii.
Inny rytm to nie błąd. To nowa piosenka
Muzycznym głosem kampanii został Vito Bambino z utworem „Mimo najlepszych chęci”. Piosenka i towarzyszący jej teledysk przenoszą ideę kampanii w szkolną rzeczywistość, opowiadając o tych, którzy czują, reagują i odbierają świat inaczej. „Bo ja widzę świat inaczej niż Ty. Powiedz mi, czy świat sobie poradzi z tym?” – słowa utworu stają się pytaniem skierowanym do dorosłych i całej społeczności szkolnej.
Idea „innego rytmu” pojawia się również w produktach stworzonych na potrzeby kampanii. Obok sygnowanych przez Vito Bambino T-shirtów, czapek i toreb powstały ołówki o różnych, nietypowych kształtach. Każdy jest inny, ale żaden nie jest niewłaściwy. To prosty symbol przypominający, że nie istnieje jeden poprawny sposób funkcjonowania, uczenia się czy odbierania świata.
Od 8 października w sklepach Kaufland dostępne będą produkty wspierające akcję, oznaczone jej charakterystycznym neuroatypowym ludzikiem i podpisem Vito Bambino. Zysk z ich sprzedaży wesprze dodatkowe dyżury ekspertów Pomarańczowego Telefonu Wsparcia Fundacji Avalon, dostępne do 31 marca 2027 roku. W dodatkowych godzinach będzie można bezpłatnie porozmawiać ze specjalistami o neuroróżnorodności oraz konkretnych sytuacjach pojawiających się w środowisku szkolnym.
Pomoc zaczyna się od rozmowy
Pod numerem 530 001 130 z bezpłatnych konsultacji z psychologami, pedagogami i prawnikami mogą korzystać rodzice dzieci neuroatypowych i neurotypowych, nauczyciele oraz dyrektorzy szkół. Infolinia to część szerszych działań, które mają uruchomić rozmowę o neuroróżnorodności w szkołach. Powstaną także przewodniki dla rodziców i nauczycieli, scenariusze lekcji oraz webinary dla rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół, a punktem wyjścia do działań jest badanie łączące część jakościową i ilościową.
Więcej informacji o kampanii „Inny rytm to nie błąd. To nowa piosenka”, Pomarańczowym Telefonie Wsparcia oraz materiałach edukacyjnych jest dostępnych na stronie fundacjaavalon.pl/innyrytm/. Teledysk Vito Bambino „Mimo najlepszych chęci”, który powstał w ramach kampanii, można obejrzeć tutaj:
* Pół miliona to szacunkowa suma danych o dzieciach z autyzmem i zespołem Aspergera (ok. 102 tys.) według rejestru SIO z 2023 roku oraz ADHD (ok. 400 tys.) i dysleksją rozwojową (ok. 200 tys.) według danych epidemiologicznych w Międzynarodowej Klasyfikacji Medycznej.
** Dane pochodzą z raportu badawczego „Wiele rytmów w jednej szkole – raport o doświadczeniach i podejściu rodziców do neuroatypowości w placówkach edukacyjnych” przeprowadzonego w sierpniu 2026 roku przez agencję ARC Rynek i Opinia na potrzeby kampanii społecznej Kaufland Polska i Fundacji Avalon na grupie reprezentowanej 1022 rodziców dzieci w wieku szkolnym, z czego 829 stanowili rodzice dzieci neurotypowych, 178 – rodzice dzieci neuroatypowych, a 56 – rodzice dzieci w trakcie diagnozy.