Komu można przekazać 1,5% podatku?

Możliwość przekazania 1,5% podatku to dla podatników prosta i bezkosztowa droga do wsparcia działań społecznych. Od 2023 roku, w ramach rozliczenia rocznego podatku dochodowego od osób fizycznych, każdy z nas może zadecydować, że niewielka część podatku, która i tak trafiłaby do Skarbu Państwa, zasili konto wybranej organizacji pożytku publicznego (w skrócie OPP). W 2023 roku miała miejsce zmiana, podnosząca pierwotnie obowiązujący 1% do 1,5% należnego podatku, co ma na celu wzmocnienie sektora pozarządowego i zwiększenie jego wpływu na poprawę jakości życia w Polsce. Nie jest to darowizna w dosłownym sensie – swój podatek przekazujemy, nie uszczuplając własnego portfela, a jedynie wskazując jego konkretnego beneficjenta.

Kto może przekazać 1,5% podatku?

Prawo do przekazania 1,5% podatku przysługuje szerokiej grupie podatników, którzy podlegają podatkowi dochodowemu od osób fizycznych i składają roczny PIT. Obejmuje to:

• osoby zatrudnione na podstawie umów o pracę, zlecenie czy o dzieło – jeśli uzyskują przychód opodatkowany według skali podatkowej i składają zeznanie podatkowe (najczęściej PIT-37), mogą wskazać wybraną organizację pożytku publicznego,
• emerytów i rencistów – mogą to zrobić, składając samodzielnie zeznania podatkowe lub korzystając z PIT-OP, czyli uproszczonego oświadczenia, które pozwala wyrazić zgodę na przekazanie 1,5% nawet jeśli ich rozliczenia sporządza ZUS,
• osoby prowadzące działalność gospodarczą – przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych (PIT-36), podatkiem liniowym (również PIT-36) czy ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28) również mają prawo przekazać swój podatek. Kluczowe jest złożenie zeznania w wyznaczonym terminie.

Kto nie może przekazać 1,5% podatku?

Istnieją również sytuacje, w których przekazanie kwoty 1,5% jest niemożliwe. Dotyczy to:

• osób, które nie składają deklaracji PIT – jeśli podatnik nie osiągnął dochodu lub nie ma obowiązku składania deklaracji podatkowej, nie może wskazać OPP,
• podatników, u których brak jest należnego podatku – jeśli po uwzględnieniu wszystkich ulg i odliczeń wysokość podatku należnego wynosi zero lub występuje nadpłata, nie ma z czego przekazać 1,5 procent podatku,
• osób prawnych – mechanizm podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego jest przeznaczony wyłącznie dla osób fizycznych. Spółki z o.o. czy spółki akcyjne nie mają tej możliwości,
• podatników składających PIT po upływie terminu dla złożenia zeznania – spóźnienie się z rozliczeniem skutkuje utratą prawa do przekazania kwoty.

Komu przekazać 1,5% podatku? Sprawdź, jak wybrać organizację pożytku publicznego (OPP)

1,5% podatku może trafić do podmiotów posiadających status organizacji pożytku publicznego. Status OPP nadawany jest przez sąd i potwierdzony wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Organizacja taka musi spełniać szereg warunków, m.in. działać transparentnie i regularnie składać sprawozdania ze swojej działalności.

Do wyboru jest wiele organizacji pożytku publicznego. Do najczęściej wspieranych celów należą:

• pomoc osobom chorym i niepełnosprawnym – fundacje i stowarzyszenia wspierają leczenie, rehabilitację oraz codzienną opiekę nad osobami potrzebującymi,
• wsparcie dzieci i młodzieży – organizacja może przekazywać środki na edukację, rozwój talentów, wsparcie domów dziecka czy świetlic środowiskowych,
• ochrona zwierząt i środowiska – podatnicy często chcą przekazać swój podatek na rzecz schronisk, akcji ratowania dzikich zwierząt czy inicjatyw ekologicznych,
• działalność kulturalna, edukacyjna i sportowa – wspieranie lokalnych klubów sportowych, inicjatyw artystycznych czy projektów promujących rozwój kultury.

Aby wybrać organizację, warto sprawdzić jej wiarygodność i aktualny status OPP. Oficjalny wykaz organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania podatku jest publikowany corocznie przez Narodowy Instytut Wolności i dostępny na stronie wykaz OPP.

Jak przekazać 1,5% podatku krok po kroku?

Proces przekazania 1,5% podatku jest prosty i zajmuje niewiele czasu podczas wypełniania deklaracji podatkowej.

1. Wybór organizacji pożytku publicznego – zdecyduj, której organizacji chcesz przekazać swój procent podatku. Sprawdź jej numer KRS na oficjalnej liście.
2. Wypełnienie formularza PIT – w odpowiedniej rubryce zeznania podatkowego wpisz numer KRS organizacji, którą wspierasz. Pamiętaj, aby wpisać numer KRS organizacji dokładnie, bez błędów.
3. Wskazanie kwoty – wpisz kwotę 1,5% należnego podatku. Należy ją zaokrąglić w dół do pełnych dziesiątek groszy. Współczesne programy do rozliczenia PIT często robią to automatycznie.
4. Cel szczegółowy (opcjonalnie) – jeśli chcesz przekazać podatek na konkretny cel w ramach wybranej OPP (np. leczenie konkretnej osoby), możesz to zaznaczyć w odpowiednim polu. 
5. Zgoda na przekazanie danych (opcjonalnie) – możesz wyrazić zgodę na przekazanie swoich danych organizacji (imię, nazwisko, adres). Złożenie deklaracji w terminie – bardzo ważne jest złożenie zeznania podatkowego w ustawowym terminie, który standardowo przypada na 30 kwietnia każdego roku. Niezachowanie terminu uniemożliwia właściwemu urzędowi skarbowemu przekazanie kwoty na rzecz wybranej organizacji.
6. Opłacenie na czas należnego podatku – w innym razie Twoje 1,5% podatku nie zostanie przekazane na rzecz wskazanej OPP.

Ważne kwestie dodatkowe

• 1,5% podatku a darowizna – to dwa różne mechanizmy. Przekazanie 1,5% podatku nie zmniejsza Twojego należnego podatku, a jedynie decyduje o jego przeznaczeniu. Darowizna to realny wydatek z własnych środków. Taką darowiznę możesz następnie odliczyć od podstawy opodatkowania, co w konsekwencji obniży wysokość Twojego podatku. Jedna organizacja – w danym roku podatkowym można wskazać tylko jedną OPP. Nie ma możliwości dzielenia kwoty 1,5% między kilka podmiotów.
• Terminowość – jeśli nie złożysz deklaracji w terminie lub złożysz korektę po upływie terminu dla złożenia zeznania podatkowego, wniosek o przekazanie 1,5% podatku może zostać odrzucony. Urząd skarbowy przekaże środki OPP, jeśli podatnik zapłaci podatek w terminie. Warunkiem przekazania środków dla OPP jest zapłata podatku należnego w pełnej wysokości najpóźniej w ciągu 2 miesięcy od upływu terminu złożenia zeznania podatkowego [Art. 45c. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych]. 
• Obliczanie kwoty – kwota 1,5% jest zawsze zaokrąglana w dół do pełnych dziesiątek groszy. 

Dlaczego warto skorzystać z możliwości przekazania 1,5% podatku?

Decyzja o przekazaniu 1,5% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego to coś więcej niż tylko wypełnienie pola w formularzu. To realne wsparcie, które nie obciąża Twojego budżetu osobistego. Jeśli nie wskażesz wybranej OPP, ta kwota i tak trafi do budżetu państwa, ale bez Twojego wpływu na jej przeznaczenie.

Dzięki temu prostemu gestowi możesz:

• realnie pomóc potrzebującym – Twoje 1,5 procent podatku może sfinansować rehabilitację, leki, posiłki dla dzieci, wsparcie dla seniorów czy opiekę nad zwierzętami,
• wspierać lokalne inicjatywy – często mniejsze, lokalne organizacje mają największy wpływ na codzienne życie społeczności, a Twoje wsparcie jest dla nich kluczowe,
• budować społeczeństwo obywatelskie – aktywne uczestnictwo w życiu publicznym, nawet w tak prostej formie, wzmacnia poczucie wspólnoty i odpowiedzialności,

Pamiętaj, że nawet niewielka kwota – pomnożona przez miliony podatników – tworzy ogromne wsparcie dla tysięcy organizacji pożytku publicznego w Polsce. Każdy gest ma znaczenie i może realnie wpłynąć na czyjeś życie. W rozliczeniu podatkowym za rok 2025 i w kolejnych latach warto świadomie wybrać organizację i przekazać 1,5% swojego podatku.